Evlilikte Öfke
EVLİLİK YA DA ÇİFT TERAPİLERİNDE EŞLERDE KONTROL EDİLEMEYEN ÖFKE DAVRANIŞLARI
Çiftlerin birlikte alındığı terapilerdeki öfkenin kontrol dışı, yada aşırı ifadeleri özellikle terapötik sürece zarar verebilir. Terapist herhangi bir birlikte terapiye başlamadan önce bireysel tedavilerde öfkenin düzeyini değerlendirir. Eğer birlikte alınan terapilerdeki öfke patlamaları yıkıcı oluyorsa, öfke kontrol altına alınıncaya kadar bireysel tedaviye devam edilmelidir.
ÖFKELİ DAVRANIŞLARIN TANIMLANMASI:
- Eşlerden biri tarafından algılanan zararlı ve tehdit edici kontrol edilemeyen öfke ifadelerinin olması,
- Eşlerden birinin diğer eşin öfkesinin azaldığını düşünmesi durumunda bile tehdidin devam ettiğini hissetmesi,
- Diğer eşin zorlayıcı anlamda mantıklı düşüncelerinin uygulanmasını deneme hakkına saygısızlık edilmesi,
- Bağırmak, küfretmek ve cisimler atmak veya kırmak,
ÖFKELİ DAVRANIŞLARLA İLGİLİ ÇALIŞMALARDA UZUN SÜRELİ AMAÇLAR:
- Öfkenin kontrolünün ve mevcut tarzının negatif sonuçlarının ve pozitif işlevlerinin öğrenilmesi.
- Öfkenin derece derece değişmesinin ve maksimum etki için diğer eşle müdahalenin ne zaman olacağının öğrenilmesi.
- Öfkenin değişik işlevlerinin anlaşılması ve daha yapıcı bir tarzda olan memnun edici işlevsellik ihtiyaçlarının öğrenilmesi.
- Öfkenin agresif ifadeleri olmaksızın istenen sonuçların arttırılması için düşünce ve davranışların organize edilmesi.
- Hassas ya da incinmiş zamanlarda eşlerin birbirlerini desteklemeleri ve önemsemeleri.
- Düşüncelerini öfke patlamaları şeklinde ifade etmek yerine, incinmiş duyguları sözel ifade etmelerinin ve onaylamalarının öğrenilmesi.
ÖFKELİ DAVRANIŞLARLA İLGİLİ ÇALIŞMALARDA KISA SÜRELİ AMAÇLAR:
- Kavga esnasında algılanan tehlikeye uyumlu psikolojik tepki verilmesi için öfkenin anlaşıldığının sözel ifade edilmesi.
- Mevcut öfke ifade tarzının kısa ve uzun dönemdeki yok edici etkilerinin sözel olarak tanımlanması.
- Öfkelenmenin o anda ya da sonra desteklendiği durumların sözel olarak tanımlanması.
- Geçmişteki başarılı ve başarısız öfke yönetim stratejilerinin tanımlanması.
- Diğer eş tarafından yanlış yorumlanan eşin öfke yönetim stratejisi alışanlıklarının tanımlanması.
- Her eş terapiye yardımcı olma ve öfkelerini yönetme konusunda anlaşırlar.
- Kendini ifade etme ihtiyacı olan diğer eşin duyguları göz önüne alınarak öfke duygularının saygılı bir şekilde tartışılması hakkında anlaşma sağlanması.
- Öfkenin üç kanalında öfke işaretlerinin derecelerinin onaylanmasının sözel ifade edilmesi.(psikolojik, bilişsel, davranışsal)
- Geçmişte meydana gelen kontrolsüz ve yıkıcı öfke ifadelerinin derecelerinin tanımlanması.
- Öfkeyi ayarlamak için time-out (mola) tekniğinin pratik edilmesi.
- Öfkenin 3 ana nedeninin tanımlanması.
- Bir şey elde etmek amacıyla yapılan öfkelenme durumlarının tanımlanması.
- Bağımsız olduğunu iddia etmek amacıyla yapılan öfkelenme durumlarının tanımlanması.
- Koruma ya da zarar görmeye karşı yapılan öfkelenme durumlarının açıklanması.
- Evde ortaya çıkan öfke durumlarının araştırılması ve öfkenin amacının tanımlanması.(bir şeyi elde etmek için, bağımsızlık için, yada kendini korumak amacıyla
- Öfke deneyimlerinin durumsal analizleri doğrultusunda düşüncelerin, davranışların, asıl sonuçların ve istenilen sonuçların olduğu bir liste organize edilmesi
- Yardımcı olmayan, genel ya da yanlış düşüncelerin sözel ifade edilmesi ve daha faydası olan kendi kendine konuşmaların yapılması
- Kontrollü öfkenin ortaya konulduğu andaki sonuçların rapor edilmesi.(kontrolün olmadığı durumlara karşı)
- Kendini düzeltme becerilerinin tanımlanması.
- Öfke duygularının hareketlerle ifadesi yerine sözel ifade edilmesi konusunda anlaşma yapılması.
- Hakkını savunan, savunmayan ve agresif tepkiler arasındaki farkların sözel ifade edilmesi.
- Hakkını savunma davranışlarının başarılı olana dek yapılması.
- Hiçbir eşin; diğerinin öfkesinin gerektirdiği şartlara uymayacağının sözel kabulü.
- Diğer eşin tedirgin, üzgün ifadelerini tanımlamasının pratik edilmesi.
- Diğer eşin zorlayıcı kontrolünden kurtulmanın katı ama agresif olmayan bir şekilde açıklanması.
- Öfkeden önce gelen daha yumuşak (üzgünlük, hayal kırıklığı, korku, incinme, hassaslık) duyguların bulunması ve sözlü ifade edilmesi.
- Savunmacı agresyonun yerine istek ve ricanın sözel ifade edilmesinin getirilmesi. Bu sayede korunma için ihtiyaçların anlaşılması ile uyumun sağlanması.
- Diğer eşin hassaslığının ve incinmişliğinin dile getirilmesi ve vurgulanması.
Yorumlar